طراحي پارچه و لباس اندوزي
طراحي پارچه و لباس در اندونزي
اندونزي از حدود 13000 جزيره تشكيل شده كه
تعدادي مسكوني و تعدادي غير مسكوني مي
باشد.مردم اين كشور به كشور خود سرزمين آبي
ما مي گويند، چون بيشتر اين كشور را آب تشكيل
داده است.مهمترين جزاير اين كشور بالي، سوماترا
و جاوا هستند.كوههاي آتشفشان در اين كشور
داراي اهميت زيادي مي باشند، به نحوي كه شكل
آنها روي منسوجات بكار برده مي شوند. اندونزي
در ميان اندونزي در ميان تمدن هاي بزرگي مانند
چين، هند و اروپا قرار دارد و تاجران خارجي به ناچار
از اين كشور عبور مي كنند و در نتيجه تاًثيرات
مهمي بر منسوجات اين كشور مي گذارند.براي
مثال با پناهنده شدن تعدادي از مردم ويتنام به
اندونزي روش ايكات بكار گرفته شده و همچنين
مهاجران چيني باعث ايجاد اصول تقارن در هنر
اندونزي شدند و عده اي معتقداند كه دستگاه
بافندگي توسط ويتنامي ها به اين كشور برده شده
است. در قرن 15 ميلادي، اسلام به اين منطقه
وارد شده كه تأثير آنرا بر روي لباسهاي دعا كه با
روش باتيك تزئين يافته اند مي توان ديد.كليۀ
فعاليت هاي توليد پارچه از قبيل كاشت پنبه، جمع
آوري محصول، ريسندگي،بافندگي و رنگرزي سنتي
توسط زنان صورت مي گيردو مردان بيشتر در
كارخانجات و گارگاهها كار مي كنند. با توجه به
اينكه آب و هواي اندونزي استئايي است غالباً
لباسها ساده هستند.
الياف نساجي مورد نياز دراندونزي
مهمترين الياف مورد استفاده به ترتيب اهميت
شامل موارد زير مي شود:پنبه، ابريشم، الياف
گياهي و چتايي و الياف برگي مانندآباكا ( كه از
گياه وحشي موز به دست مي آيد)
پنبه
نژاد خاصي از پنبه بومي اندونزي است و معمولاً در
كنار مزارع برنج و سبزيجات،پنبه كشت مي شود.تا
قرن19 اندونزي از نظر توليد پنبه خود كفا بود اما با
كاهش توليد پنبه واردات هند و آمريكا جايگزين آن
شدند.امروزه غالباً از نخهاي توليد كارخانجات براي
بافندگي استفاده مي شود اما در مناطقي كه پنبه
كشت مي شود از نخ دست ريس هم استفاده
مي شود. دستگاه ريسندگي دستي در زمان جنگ
با ژاپن به اين كشور وارد شد.
روشهاي تزئين پارچه در اندونزي
مهمترين روشهاي تزئين پارچه در اندونزي شامل
ايكات، باتيك، پتلا، پلنجي و گلدوزي است.
ايكات
كلمۀ ايكات از زبان مالايي منجيكات گرفته شده و
به معناي بستن و گره زدن است. در اين روش
نقوش پارچه توسط بستن و گره زدن نخهاي تار،
پود يا هر دو پديدار مي شود. در اين روش
قسمتهايي كه نبايد رنگ بخورند توسط نخ يا نوار
غير قابل نفوذي (مثل نوار لاستيكي) بسته مي
شوند و سپس نخها رنگرزي مي شوند. و در صورت
نياز براي رنگ بعدي مجدداً گره زده مي شود. اين
روش هنوز در ايران و در شهر يزد استفاده مي
شود. در رنگرزي معمولاً از روشنترين رنگ رنكرزي
شروع شده و به تدريج رنگها تيره مي شوند.
خاصيت ايكات اين است كه نقوش در هم پخش
مي شود.
باتيك
اين هنر از مهمترين هنرهاي كشور اندونزي به
شمار مي رود كه شهرت جهاني دارد. در اندونزي
اين تكنيك داراي طرح هاي بسيار ظريف است و
احتمال دارد كه از هند به اندونزي وارد شده باشد.
براي چاپ باتيك از پارچه هاي پنبه اي ظريف تا
ظخيم استفاده مي شود. پارچه در روغن بادام قرار
داده مي شود تا نفوذ رنگ به راحتي صورت بگيرد.
بعد از خشك شدن پارچه طراحان كه معمولاً زنان
هستند توسط قلمهايي شروع به طراحي پارچه
مي كنند.
پلنجي
اين پارچه نوعي ايكات است كه در زمينۀ رنگهاي
رنگين كمان(زرد، نارنجي، والا) توليد مي شوند.
پلنجي در زبان اندونزي به معني رنگين كمان است.
در اين روش پارچه در برخي از قسمت ها توسط نخ
بسته مي شود و سپس رنگرزي مي شود. پس ار
رنگرزي حالت دايره روي سطح پارچه ايجاد مي
شود. گاهي از سنگريزه در نواحي گره زده شده
استفاده مي شود.
گلدوزي
اين هنر تحت تأثير گلدوزي چين قرار گرفته است كه
ناشي از ازدواج افراد اين منطقه با چيني هاست.
براي گلدوزي از نخهاي فلزي، طلا، نقره و ابريشم
استفاده مي شود.نقوش كاربردي نقش انسان و
اسب مي باشد. گاهي گلدوزي همراه با آينه دوزي
نيز مي باشد.
گردآورنده: رقيه متاني بورخيلي
منبع: سايتهاي اينترنتي
